Mózg

Najważniejszą częścią systemu nerwowego jest mózg. Zdawać by się mogła, że z dobrym mózgiem łączy się także dobry umysł. Dawniej przypuszczano, że wielki mózg jest warunkiem dobroci umysłu. Temu przypuszczeniu odpowiadały także pomiary, wykonane na mózgach narodów cywilizowanych i dzikich. Mieszkańcy Europy mają mózgi o pojemności 1580 kub. centymetrów, Chińczycy 1510 kub. cent., nieucywilizowane ludy […]
Kategoria: Przyrodzone zdolności

Rozwój umysłowy

W pierwszych sześciu latach dziewczęta o rok wyprzedzają chłopców, tak że dziewczęta 6-letnie pod względem umysłowego rozwoju równają się chłopcom 7-letnim. Jeszcze znaczniejszą jest ta różnica w następnych sześciu latach: dziewczęta 12-letnie odpowiadają chłopcom 14-letnim. Obserwowano to zjawisko w szkołach, w których chłopcy i dziewczęta uczą się razem. Przypuszcza się zwykle, że ten szybki rozwój […]
Kategoria: Przyrodzone zdolności

Wrażliwość umysłu

Wrażliwość umysłu ludzkiego ma także bardzo wiele stopni i odcieni. Wrażenia świata zewnętrznego stają się dopiero wtedy własnością umysłu, skoro ten umysł na nie zwraca uwagę. Otóż jeden umysł mniej, drugi więcej, jest wrażliwy na podrażnienie nerwowe, jeden umysł mniej, drugi więcej jest ochoczy do przyjmowania wrażeń. Stąd pochodzi, że jedni nie widzą patrząc i […]
Kategoria: Przyrodzone zdolności

Umysł

Za pomocą umysłu myślimy, ale ten umysł sam ze siebie nic nie wie i nic nie umie. Co z zewnątrz nie weszło do umysłu za pośrednictwem zmysłów, czego człowiek nie widział, nie słyszał, nie smakował, nie wąchał i nie dotknął się, tego nie wie. Umysł sam ze siebie nie wie, że jedne rzeczy są dobre […]
Kategoria: Przyrodzone zdolności

Wczesne wychowanie

Wychowanie łączy się bezpośrednio z wstępnym rozwojem umysłu. Wychowanie z natury rzeczy musi się rozpocząć bardzo wcześnie, bo znaczna część działania wychowawczego polega na przyzwyczajeniu. Początku przyzwyczajenia nie można odkładać do jakiegoś terminu, bo w wyborze tego terminu można by się łatwo omylić. Rodzice postąpią dobrze, jeżeli wychowanie rozpoczną niejako od siebie i od swego […]
Kategoria: Przyrodzone zdolności

Rozwój umysłowy dziecka w pierwszych latach życia cz. 23

Ciekawy przykład utworzenia i poprawienia fałszywego ogólnego pojęcia zauważyłem przed kilku laty. Jędruś, syn dozorcy domu, wzrastał na małym podwórzu, żyjąc w rozczulającej przyjaźni z psem podwórzowym Nerusiem, którą to nazwę przekręcił na Zeteś. Czym był dla niego wówczas Zeteś? Jak się zdaje, pojęciem każdego czworonożnego zwierzęcia. Kiedy bowiem pewnego razu wyrwał się matce i […]
Kategoria: Rozwój dziecka

Rozwój umysłowy dziecka w pierwszych latach życia cz. 22

Na mocy fałszywego myślenia niejedno dziecko ma bardzo wielu wujków i ciotek. Czyż należy je wyprowadzić z błędu przez stosowne pouczenie? Nie potrzeba. Skoro dziecko rozszerzy swoje doświadczenie przez poznanie innych rodzin, samo poprawi swój fałszywy wniosek. Dziecko zrozumie wreszcie skład rodziny, za to zrozumienie narodowości przeprowadza znów na całym szeregu fałszywych sądów, pojęć i […]
Kategoria: Rozwój dziecka

Rozwój umysłowy dziecka w pierwszych latach życia cz. 21

Pierwsze myślenie jest zwykle fałszywe. Rozszerzające się doświadczenie prostuje coraz więcej fałszywość myślenia i wyprowadza je w końcu na prawdziwą drogę. Dziecko operuje zrazu tylko luźnymi wyobrażeniami. Aby zrozumieć świat, wypada mu te wyobrażenia ze sobą połączyć, a to połączenie sprawia ogromne trudności, które dziecko przezwycięża nieświadomie. Dziecko rodzi się w rodzinie, ale składu rodziny […]
Kategoria: Rozwój dziecka

Rozwój umysłowy dziecka w pierwszych latach życia cz. 20

Umysł ludzki sam z siebie strachów nie tworzy, lecz wchodzą one do niego z zewnątrz. Wiele złego sprawia tu przesąd i głupota dorosłego otoczenia, albo chęć zabawienia się kosztem umysłu dziecięcego ze strony na pół-dorosłych. Nieraz starsze dzieci dla zabawy straszą młodsze rodzeństwo. Bojaźliwe usposobienie u starszych oddziaływa także na młodszych. Dziecko widząc, że starsze […]
Kategoria: Rozwój dziecka

Rozwój umysłowy dziecka w pierwszych latach życia cz. 19

Jak u zwierząt, tak też u dzieci podobno większy przestrach budzą niezwykłe wrażenia słuchowe, niż wzrokowe. Zauważono, że dziecko nie bało się błyskawicy, ale bało się grzmotu. Dziecko nie boi się klekotu młyna, skoro widzi obracające się koło młyńskie, za to sam turkot młyna wywołuje w jego umyśle poczucie niebezpieczeństwa. Wobec tych trojakich rodzajów obawy […]
Kategoria: Rozwój dziecka