Rozwój umysłowy

W pierwszych sześciu latach dziewczęta o rok wyprzedzają chłopców, tak że dziewczęta 6-letnie pod względem umysłowego rozwoju równają się chłopcom 7-letnim. Jeszcze znaczniejszą jest ta różnica w następnych sześciu latach: dziewczęta 12-letnie odpowiadają chłopcom 14-letnim. Obserwowano to zjawisko w szkołach, w których chłopcy i dziewczęta uczą się razem.

Przypuszcza się zwykle, że ten szybki rozwój umysłowy dziewcząt stoi w związku z ich szybszym rozwojem cielesnym. Podczas gdy chłopcy rosną nieraz poza rok dwudziesty, organizm kobiecy dobiega końca rozwoju między rokiem szesnastym a osiemnastym, w krajach zaś podrównikowych jeszcze rychlej.

Przypuszcza się dalej, że równolegle z rozwojem cielesnym kończy się wcześniej u kobiet rozwój umysłowy, podczas gdy u mężczyzn jest dłuższy, ale za to dochodzi wyższego stopnia. Powolny bowiem rozwój umysłowy nie zawsze dowodzi braku przyrodzonych zdolności. Zdarza się czasem, że zdolności są czymś wstrzymane i dopiero po usunięciu tej przeszkody rozwijają się tym skuteczniej.

Dwaj sławni uczeni: Aleksander Humboldt i Liebig, którego ekstrakt mięsny znanym jest po całym świecie, zrazu w szkole liche robili postępy. Stąd to rodzice nieudolnych dzieci pocieszają się nieraz nadzieją, że ich niedołęstwo jest tylko chwilowym. Z drugiej strony t. z w. cudowne dzieci często głupieją.

Stosunek przyrodzonych zdolności kobiet do zdolności mężczyzn nie jest dotąd bynajmniej wyjaśniony. Nie ulega żadnej wątpliwości, że w dzisiejszych czasach ogół kobiet nie dochodzi do tego stopnia wykształcenia, co ogół mężczyzn, ale z tego nie można wnosić o mniejszych przyrodzonych zdolnościach kobiet, ponieważ w zwykłych warunkach wykształcenie kobiet kończy się o pół czasu wcześniej niż u mężczyzn.

Zresztą obyczaj nakazuje wychowywać i kształcić kobiety zupełnie odrębnie od mężczyzn w myśl ich późniejszego przeznaczenia. Wychowanie i wykształcenie kobiet nie zmierza do wyrobienia w nich samodzielności i odpowiedzialności za ich uczynki,

Jeżeli w ostatnich latach tu i ówdzie zrównano wykształcenie kobiet z wykształceniem mężczyzn, są to pojedyncze wypadki, z których nie można jeszcze wyciągnąć ogólnie obowiązujących wniosków. A zresztą wyższe wykształcenie kobiet, przeprowadzone na tych samych warunkach, na których się odbywa u mężczyzn, jest zrównane z wykształceniem mężczyzn, jak dotąd, tylko co do formy, ale nie co do rzeczywistych wymagań.

W jakim stosunku stoi najwyższy możliwy rozwój umysłowy kobiet do największego możliwego rozwoju mężczyzn, w rzeczywistości nie wiadomo. Czy kobieta przy jednakim kształceniu co do sposobu, trwania i wymagań, na mocy przyrodzonych zdolności może dorównać mężczyźnie, jest rzeczą niezbadaną, bo ani stan dzisiejszej niższości nie dowodzi rzeczywistej jej niższości, ani pojedyncze wypadki uczonych kobiet nie dowodzą rzeczywistej równości pod względem przyrodzonego napięcia umysłu.

Powstanie napięcia umysłowego, czyli przyrodzonych zdolności, jest dla nas zagadką. Pospolicie przypuszcza się, że z napięciem tym dziecko już przychodzi na świat. Dlaczego jeden człowiek ma tak korzystny, a drugi tak niekorzystny umysł, tego możemy się tylko domyślać.

Ponieważ nasze umysłowe życie jest zależnym od ciała i stanowi dalszy ciąg życia fizycznego, dlatego napięcie umysłu będzie zapewne zależało od jakości ciała, a zwłaszcza od jakości systemu nerwowego. Ale na tym kończy się nasz domysł.